دعوی ممانعت از حق

 

تعریف

در تعریف دعوی ممانعت از حق قانون میگوید: * دعوی ممانعت از حق عبارت است از دعوی کسی که رفع ممانعت از حق ارتفاق یا انتفاع خود را در ملک دیگری بخواهد*

 

حق ارتفاق و حق انتفاع

حق انتفاع عبارت از حقي است كه بموجب آن شخص مي‌تواند از مالي كه عين آن ملك ديگر است يا مالك خاصي ندارد استفاده كند.

منظور از حقوق ارتفاقی، آن دسته از حقوقی است که برای شخص، در ملک دیگری وجود داشته باشد مثلاً در زمین یا خانه کسی، مجرای فاضلاب یا مجرای آب باران زمین یا خانه دیگری باشد.

 

ارکان تشکیل دهنده دعوی ممانعت از حق

  • سبق استفاده از حق
  • ملک غیر
  • ممانعت

 

۱) سبق استفاده از حق

همین که حقی برای شما مورد قبول بوده و بدون منازعه بر سر اصل وجود حق شخصی مانع استفاده از حقتان شود میتوان گفت مماهعت از حق پدیدار شده.

۲) ملک غیر

 در بحث حق انتفاع و ارفاق قانون صریحا میگوید که شما مالک ملک نیستید و این حق استفاده ایی برای شماست در ملک شخص دیگر. مثلا در باغ شما آبی جریان دارد که از ملک همسایه میگذرد و بعد وارد زمین شما میشود. در اینجا شما حق ارتفاق دارید در زمین همسایه بدون اینکه نسبت به خود زمین همسایه ادعایی داشته باشید. حال چنانچه بدون دلیل محکمه وسند مسیر آب را عوض نموده و نگذارد آب به ملک شما جاری شود این نمونه بارز ممانعت از حق است. اینکه قبلا چرا این حق برای شما ایجاد شده است فاقد اهمیت میباشد و محکمه صرفا به این موضوع توجه میکند که از قدیم این حق برای شما ایجاد شده. حتی اگر همسایه ملک خودد را بفروشد مالک جدید حق ندارد جلوی آب را بگیرد. در غیر این صورت میتوانید از او شکایت ممانعت از حق بنمایید.

۳) ممانعت

ممانعت مفهومی وسیع دارد :

  • محل انتفاع و محل ارتفاق از تصرف خواهان خارج شده .
  • مانند مزاحمت ، محل انتفاع و ارتفاق در تصرف خواهان باقی است و صرفاً استفاده از آن را غیر ممکن یا محدود می سازد

 

با صرف نظر کردن از اختلاف فوق الذکر می توانیم کلیه شرایطی را که برای تحقق مزاحمت لازم است را در مورد ممانعت نیز ضروری بدانیم . یعنی :

۱. باید بصورت فعل باشد نه ترک فعل .

۲.  ممانعت باید عملا انجام شود و برداشت شخصی نباشد .

۳.  ممانعت باید عمدی و همراه با قصد باشد.

 

سوء استفاده از حق انتفاع و حق ارتفاق

اگر منتفع بخواهد از مالی که موضوع حق انتفاع  و ارفاق است سوء استفاده و در مال مداخله ای غیر معمول نماید و صاحب مال مانع او شود ، عمل صاحب مال را نباید ممانعت از حق محسوب کرد .

 

صلاحیت محلی دادگاه :

محل وقوع ملک

 

هزینه دادرسی :

این دعوی از جمله دعاوی غیر مالی  است